İŞLETME TİPİNE GÖRE

Vegan ve vejetaryen beyanı nasıl yapılır?

Bu beyanlar mevzuatta tanımlı istisnalar arasında ve kullanılabiliyor. Zor olan tarafı, gizli hayvansal bileşenleri tespit etmek.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim EkibiGüncelleme: 17 Temmuz 2026 5 dk

Hızlı bilgiler

Tüketici hassasiyetleri dikkate alınarak vejetaryen ve veganlarla ilgili beyanlar kullanılabilir.
Beyanın dayanağı tüm bileşenlerin ve işlem yardımcılarının kaynağının bilinmesidir.
Jelatin, peynir mayası, bal, karmin ve bazı vitaminler en sık gözden kaçan kalemlerdir.
Çapraz bulaşma bu beyanlar açısından alerjenden farklı değerlendirilir; müşteri beklentisi netleştirilmelidir.

Vegan ve vejetaryen seçenekler menülerde hızla yaygınlaşıyor. Mevzuat bu beyanlara izin veriyor; sorun izinde değil, doğrulukta.

Bir ürünün vegan olması, görünür bileşenlerinde hayvansal ürün bulunmamasından fazlasını gerektiriyor.

En sık gözden kaçan bileşenler

Bileşen	Nerede bulunur
Jelatin	Tatlı, jöle, köpük, kaplama, bazı şekerlemeler
Peynir mayası (rennet)	Peynirler; hayvansal veya mikrobiyal olabilir
Bal	Tatlandırıcı olarak; vegan beyanını bozar
Karmin (E120)	Kırmızı renklendirici; böcek kaynaklı
Laktoz ve süt tozu	Hazır karışım, ekmek, çikolata
Balık jelatini ve tutkalı	Bazı içeceklerin durultulmasında
Hayvansal kaynaklı vitaminler	Takviye edilmiş ürünlerde
Hayvansal yağ	Kızartma yağı, hamur, bazı margarinler

Tedarikçiden ne istenmeli?

Vegan veya vejetaryen beyanı yapılacak ürünlerde tedarikçiden tam bileşen listesi ve işlem yardımcıları dâhil kaynak beyanı istenmelidir. “Bitkisel” ifadesi yeterli değildir; hangi bileşenin hangi kaynaktan geldiği yazılı olmalıdır. Tedarikçi kaynak beyanları; ürün kaydına bağlandığında beyanın dayanağı kayıt altında kalır.

Çapraz bulaşma nasıl ele alınmalı?

Vegan beyanı, alerjen beyanından farklı bir beklenti oluşturur. Bir alerjik reaksiyon sağlık sorunudur; vegan tercihi ise etik veya inanç temellidir. Her iki durumda da müşteri beklentisi karşılanmalıdır ama risk düzeyi farklıdır.

Uygulamada dürüst yaklaşım şudur: tarifin vegan olduğu belirtilir, aynı mutfakta hayvansal ürün kullanıldığı ve ortak ekipman bulunduğu ayrıca açıklanır. Bu, müşterinin kendi kararını vermesini sağlar.

Menüde nasıl gösterilmeli?

Simge kullanımı bu alanda etkilidir ve dilden bağımsız çalışır. Ancak simgenin ne anlama geldiğinin tanımlı olması gerekir: “vegan” mı, “vejetaryen” mi, “bitkisel bazlı” mı?

Üç ifade farklı şeyler anlatır ve karıştırıldığında güven kaybına yol açar. Menüde hangi tanımı kullandığınızı açıkça belirtmek en güvenli yoldur.

Ticari tarafı

Vegan ve vejetaryen seçenekler, grup halinde gelen müşterilerde belirleyici olur: gruptaki tek bir kişinin tercihi, tüm grubun mekân seçimini etkileyebilir.

Bu nedenle doğru kurulmuş ve güvenilir bir beyan, doğrudan ciro etkisi olan bir yatırımdır.

Beyanı doğru kurmak

MENUONAY İLE

Beyanı alt bileşene kadar dayandırın

Yarı mamuller alt bileşenlerine ayrılır; gizli hayvansal kaynaklar görünür olur.
Tedarikçi kaynak beyanları ürün kaydına bağlanır.
Diyet etiketleri bileşen düzeyinde doğrulanarak işaretlenir.
Ortak ekipman kullanımı ürün kartında not olarak taşınabilir.

Diyet etiketleri için: menuonay.com

Ücretsiz ön değerlendirme Örnek menüyü gör

Kaynaklar

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 2, pozitif ve negatif beyanlar
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.