menuonay

LABORATUVAR VE ANALİZ

“İçermez” beyanı analizle nasıl doğrulanır?

Bir şeyin yokluğunu iddia ettiğinizde ispat yükü sizde olur. Tarif kaydı ilk dayanaktır; ölçülebilir eşik taahhüt ediliyorsa analiz gerekir.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 5 dk

Hızlı bilgiler

  • Yokluk beyanlarının bir bölümü sayısal eşiğe bağlıdır: glutensiz 20 ppm, laktoz içermez 10 mg/100 g, şekersiz 0,5 g/100 g.
  • Eşiğe bağlı beyanlarda tarif kaydı tek başına yeterli değildir; son ürün üzerinden doğrulama gerekir.
  • Alerjen doğrulama analizleri gluten, süt proteini, yumurta, susam, yer fıstığı, soya ve sert kabuklu için yapılabilir.
  • Analiz bir kerelik değil, tarif veya tedarikçi değiştiğinde tekrarlanması gereken bir doğrulamadır.

“İçermez” yazan bir menü satırı, işletmenin verdiği en ölçülebilir sözdür. Bir tartışma çıktığında sorulan soru da nettir: bunu neye dayanarak yazdınız?

Cevabın iki katmanı vardır. Birincisi tarif kaydı, ikincisi ölçüm.

İki katmanlı dayanak

Beyan tipiDayanakAnaliz gerekir mi?
“Tarifinde süt kullanılmamıştır”Reçete ve tedarikçi bileşen listesiGenellikle hayır
“Süt içermez”Reçete + çapraz bulaşma değerlendirmesiRiskli hazırlık düzeninde evet
“Glutensiz” (20 ppm)Reçete + hazırlık ayrımı + ölçümEvet
“Laktoz içermez” (10 mg/100 g)Reçete + ölçümEvet
“Şekersiz” (0,5 g/100 g)Besin değeri hesabı + ölçümGenellikle evet
“Domuz içermez”Tedarikçi kaynak beyanı ve belgeleriŞüphe hâlinde et türü tayini

Hangi analiz hangi beyanı doğrular?

Alerjen doğrulama analizleri son ürün üzerinden yapılır ve gluten, süt proteini, yumurta, susam, yer fıstığı, soya ve sert kabuklu meyveler için uygulanabilir. Analiz, tarifte olmayan ama hazırlık sırasında bulaşan alerjeni yakalar; bu yüzden tarif kaydının göremediği yeri görür.

Et türü tayini ise kaynak beyanlarının doğrulanmasında kullanılır ve tedarikçi güvenilirliğinin ölçülmesinde işe yarar.

Ne zaman tekrarlanmalı?

Analiz bir kerelik bir belge değildir. Tarif değiştiğinde, tedarikçi değiştiğinde, hazırlık düzeni değiştiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekir. Aksi hâlde elde bir yıl önceki ürünün sonucu kalır. Yıllık analiz planı, hangi üründen ne zaman numune alınacağını takvime bağlar ve tarih yaklaştığında hatırlatma gönderir.

Sonuç uygunsuz çıkarsa

Uygunsuz sonuç bir başarısızlık değil, sistemin çalıştığının göstergesidir. Yapılması gereken sırayla şudur: ilgili beyan menüden kaldırılır, olası kaynak belirlenir, düzeltici faaliyet tanımlanır ve doğrulama analizi planlanır.

İki sonucun yan yana arşivlenmesi, iyileşmenin belgelenmesini sağlar.

Beyanı küçültmek de bir çözümdür

Eşiği güvenle tutturamayan bir işletme için doğru yol, iddiayı sürdürmek değil daraltmaktır. “Tarifinde gluten içeren bileşen kullanılmamıştır” ifadesi bileşimi doğru anlatır ve ölçülebilir bir taahhüt içermez.

Müşteri için de bu daha yararlıdır: belirsiz bir güvence yerine net bir bilgi alır.

Beyanlarınızı sınıflandırın

MENUONAY İLE

Beyanı ölçümle destekleyin

  • Alerjen doğrulama analizleri “içermez” beyanı yapılan ürünler için planlanır.
  • Yıllık numune planı; hangi üründen ne zaman numune alınacağı takvimlenir ve hatırlatılır.
  • Sonuçlar ilgili ürünün kaydına otomatik iliştirilir.
  • Uygunsuzlukta düzeltici faaliyet kaydı açılır; doğrulama analizi planlanır.

Laboratuvar hizmetleri için: menuonay.com

Ücretsiz ön değerlendirme Örnek menüyü gör

Kaynaklar

  • Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
  • TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 2 ve Bölüm 7, negatif beyanlar ve gluten
  • 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.

İlgili yazılar