MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Bileşen miktarı bildirimi hangi ürünlerde zorunlu?
Ürün adında geçen ya da görselle vurgulanan bir bileşenin oranını yazmak zorunda olabilirsiniz. Kural dört durumda devreye giriyor.
Hızlı bilgiler
- Bileşen miktarı bildirimi (BMB), birden fazla bileşen içeren tüm gıdalara uygulanır; muafiyetler tanımlıdır.
- Bileşen gıdanın adında geçiyorsa, tüketici tarafından gıdanın adıyla ilişkilendiriliyorsa, etikette vurgulanıyorsa veya ürünü benzerlerinden ayırt etmek için elzemse miktar bildirilir.
- Görsel veya illüstrasyonla öne çıkarılan bileşenler için de miktar verilmesi gerekir.
- Alerji uyarılarında ve servis önerisi görsellerinde BMB beklenmez.
Menüde “peynirli börek” yazdığınızda peynirin oranını da yazmanız gerekebilir. Bu kural ambalajlı ürünlerde uzun süredir uygulanıyor; ürün adı ve görsel kullanımı menülerde de yaygınlaştıkça toplu tüketim yerlerini de ilgilendirir hâle geliyor.
Kural karmaşık görünse de dört başlıkta toplanıyor.
BMB’nin zorunlu olduğu dört durum
| Durum | Örnek | Bildirilecek |
|---|---|---|
| Bileşen gıdanın adında yer alıyor | Salamlı ve mantarlı pizza, çilekli yoğurt, peynirli börek | Adda geçen bileşenin oranı |
| Bileşen grubu adda geçiyor | Sebzeli kiş, balıklı makarna, meyveli turta | Grup toplamı veya bileşenler ayrı ayrı |
| Tüketici bileşeni ürün adıyla ilişkilendiriyor | Lahmacun–kıyma, su böreği–peynir, mantı–kıyma | Ana bileşenin oranı |
| Bileşen etikette kelime, resim veya grafikle vurgulanıyor | “Tereyağı ile yapılmıştır”, meyve görseli kullanımı | Vurgulanan bileşenin oranı |
Bileşik bileşende iki katmanlı bildirim
Bir bileşik bileşen gıdanın adında yer alıyorsa bu bileşik bileşenin miktarı bildirilir. Bileşik bileşene ait bir alt bileşen de üründe vurgulanıyorsa, o alt bileşenin son üründeki miktarı da ayrıca verilir.
“Kakaolu krema dolgulu bisküvi” örneğinde hem krema dolgusunun hem kakaonun oranı belirtilir. Oran, bileşik bileşen üzerinden ya da son ürün üzerinden verilebilir; ikisi de kabul edilir, biri seçilir ve tutarlı kullanılır.
BMB gerekmeyen durumlar
Kılavuz bir dizi muafiyet tanımlar. Menü ve ürün tanıtımı açısından en sık karşılaşılanlar şunlardır:
| Muafiyet | Açıklama |
|---|---|
| Ürünün satışa sunulduğu hâlinin görseli | Ambalajdaki görsel ürünün kendisiyse miktar istenmez |
| Servis önerisi görselleri | Mantı üzerindeki yoğurdun oranı beklenmez |
| Tüm bileşenleri gösteren, hiçbirini öne çıkarmayan görseller | Hazır çorba ambalajındaki karışık görsel |
| Tarımsal kaynağa atıf yapan görseller | Bisküvi etiketindeki buğday başağı |
| Alerji veya intoleransla ilgili uyarılar | Fıstık alerjisi uyarısı için fıstık oranı istenmez |
| Aroma amacıyla %2’den az kullanılan bileşenler | Çubuk tarçın görseli bulunan bisküvi |
| Özel mevzuatı gereği oranı belirlenmiş ürünler | Çilek reçelinde çilek miktarı mevzuatta tanımlı |
Menüde bu ne anlama geliyor?
Menü fotoğrafları ve ürün adları giderek zenginleşiyor. Bir ürünün adında bileşen geçiyorsa ya da fotoğrafta bir bileşen belirgin biçimde öne çıkarılıyorsa, o bileşenin oranını bilmek gerekir. Bu da yine gramajlı tarife dayanır: reçete standardizasyonu yapılmadan BMB hesaplanamaz.
Menüyü BMB açısından okuyun
MENUONAY İLE
Oranı tarif hesaplasın, siz yazmayın
- Reçete gramajlı tanımlandığında bileşen oranları otomatik hesaplanır.
- Ürün adında veya görselinde öne çıkan bileşenler işaretlenir; oran bildirimi gereken ürünler listelenir.
- Bileşik bileşenlerde alt bileşen oranı da hesaplanır.
- Tarif değiştiğinde oran ve menü birlikte güncellenir.
Reçete modülü için: menuonay.com
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 8, bileşen miktarı bildirimi
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Menüde ürün adı kuralı: “yer fıstıklı baklava” örneği
Güncellenen kılavuzla birlikte ürün adının kendisi bir bildirim aracına dönüştü....
“Doğal” ve “%100” ifadeleri: menüde yeni kurallar
Menüdeki sıfatlar serbest değil. “Doğal”, “%100” ve “saf” ifadelerinin her birinin...
Menüde kalori bildirimi: 2027 zorunluluğuna hazırlık
Enerji bildirimi için son tarih çoğu toplu tüketim yeri açısından 31 Aralık 2027. Uzak...

