MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Menüde ürün adı kuralı: “yer fıstıklı baklava” örneği
Güncellenen kılavuzla birlikte ürün adının kendisi bir bildirim aracına dönüştü. Tüketicinin tercihine etki eden bileşen, adın içinde geçmek zorunda.
Hızlı bilgiler
- Toplu tüketim yerlerinde, tüketicinin tercihine etki edebilecek veya birbiri yerine kullanılabilen bileşenlerin gıda adıyla birlikte açıkça belirtilmesi zorunlu hâle getirildi.
- Kılavuzun verdiği örnekler: “yer fıstıklı baklava”, “eritme peynirli tost”.
- Gıdanın adı alerjene açıkça atıfta bulunuyorsa alerjeni ayrıca belirtmek zorunlu değildir.
- Bileşiminde beklenen bir öğe farklı bir bileşenle ikame edilmişse, ikame bileşen ürün adının yakınında belirtilir.
Menüdeki ürün adları uzun süredir pazarlama alanı olarak görüldü. Güncellenen kılavuz bu alanı daralttı: ad, artık tüketicinin bilinçli seçim yapmasını sağlamak zorunda.
Değişiklik küçük görünüyor ama menünün tamamının yeniden okunmasını gerektiriyor.
Kural ne diyor?
Toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdalarda, tüketicinin tercihine etki edebilecek veya birbiri yerine kullanılabilen bileşenlerin gıda adıyla birlikte açıkça belirtilmesi zorunludur. Kılavuzun verdiği iki örnek kuralın mantığını gösterir.
Baklavanın cevizli mi yer fıstıklı mı olduğu tüketicinin tercihini doğrudan etkiler ve iki bileşen birbirinin yerine kullanılabilir. Tostta kaşar yerine eritme peyniri kullanılması da aynı kategoridedir.
Hangi ürünler etkileniyor?
| Ürün | Eksik ad | Doğru ad |
|---|---|---|
| Baklava | Baklava | Cevizli baklava / Yer fıstıklı baklava |
| Tost | Karışık tost | Kaşarlı ve sucuklu tost / Eritme peynirli tost |
| Salata sosu | Sezar salata | Ançüezli Sezar salata |
| Pilav | Pilav | Tereyağlı pilav / Bitkisel yağlı pilav |
| Tatlı | Sütlü tatlı | Süt kreması ile hazırlanmış tatlı |
| Köfte | Ev köftesi | Dana kıymalı köfte / Kıymalı ve soyalı köfte |
İkame bileşen kuralı
Bileşiminde normal olarak bulunması beklenen bir öğe kısmen veya tamamen farklı bir öğeyle ikame edilmişse, bu ikame bileşen; bileşenler listesine ilave olarak gıdanın adının çok yakınında ve gıdanın adının yazıldığı punto büyüklüğünün en az yüzde 75’i kadar bir puntoyla yazılır. Ürün adının geçtiği her yerde tekrarlanır.
Mantının etli olması beklenir; et yerine veya etle birlikte soya kullanılıyorsa “soya” ürün adının yanında bu kurala uygun biçimde belirtilir. Hangi bileşen daha çok kullanıldıysa öncelikli olarak o yazılır.
Alerjen bildirimiyle ilişkisi
Gıdanın adı alerjene açıkça atıfta bulunuyorsa ilgili maddeyi etikette ayrıca belirtmek zorunlu değildir. “Yer fıstıklı baklava” adı, yer fıstığı alerjenini zaten bildirmiş olur.
Bu, kuralın işletmeye sağladığı pratik yarardır: doğru yazılmış bir ürün adı, iki yükümlülüğü birden karşılar. Ad ile tarif arasındaki tutarlılığı reçete tabanlı bir menü sisteminde korumak, elle tutulan listelere göre çok daha güvenilirdir.
Menüdeki adları yeniden okuyun
MENUONAY İLE
Ürün adını bileşene bağlayın
- Tarifteki ayırt edici bileşen ürün adına önerilir; ad ile tarif arasında sapma oluşmaz.
- İkame bileşen kullanılan ürünler işaretlenir ve punto kuralı hatırlatılır.
- Ad alerjeni taşıyorsa alerjen satırında tekrar istenmez.
- Bileşen miktarı bildirimi gereken ürünler otomatik listelenir.
Menü denetimi için: menuonay.com menuonay.com
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 5, gıdanın adı; Bölüm 8, bileşen miktarı bildirimi
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Menüde alerjen bildirimi: 14 alerjen ve zorunlu kurallar
Toplu tüketim yerlerinde 14 alerjenin bildirimi yasal zorunluluk. Ancak sahada en sık...
Alerjen bildiriminde 5 hata: menünüz geçersiz olabilir
Menüsünde alerjen bilgisi bulunan bir işletme de uygunsuzluk alabilir. Bildirimin varlığı...
Alerjen ve kalori zorunluluğu: 2026–2027 uyum takvimi
Toplu tüketim yerleri için takvim üç kademeli. Ulusal zincirlerin süresi 1 Temmuz 2026’da...

