MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Alerjen bildiriminde 5 hata: menünüz geçersiz olabilir
Menüsünde alerjen bilgisi bulunan bir işletme de uygunsuzluk alabilir. Bildirimin varlığı yetmez; mevzuatın aradığı biçimde yapılmış olması gerekir.
Hızlı bilgiler
- “Tüm ürünlerimiz tüm alerjenleri içerebilir” gibi genel ifadeler alerjen bildirimi olarak kabul edilmez.
- Alerjen adları bileşenler listesinde, listenin geri kalanından açıkça ayrılacak biçimde vurgulanmalıdır.
- Mevzuatla yasaklanmış bir bileşen için “içerebilir” beyanı yapılamaz.
- Bileşen listesi bulundurma zorunluluğu olmayan gıdalarda alerjen “… içerir” biçiminde belirtilir.
Denetimde en sık karşılaşılan tablo, bildirimin hiç yapılmamış olması değil; yapılmış ama geçersiz sayılan bir bildirimdir. Aşağıdaki beş durum, kılavuzda açıkça düzenlenmiş olmasına rağmen sahada sürekli tekrarlanıyor. Beşi de biçimsel hatadır; bu yüzden ürün–alerjen matrisi gibi yapılandırılmış bir kayıt üzerinden çalışan işletmelerde neredeyse hiç görülmez.
1. Genel geçer uyarı cümlesi
“Tüm ürünler tüm alerjenleri içerebilir” türü ifadeler, tüketiciyi doğru bilgilendirmediği için alerjen bildirimi olarak değerlendirilmez. Bu cümle işletmeyi korumaz; aksine bildirim yapılmadığının kaydı hâline gelir. Bildirim ürün bazında olmak zorundadır.
2. Vurgulama yapılmaması
Alerjen bildirimi yapılırken, madde veya ürün adları bileşenler listesinde açıkça kullanılır ve bu bilgi listenin geri kalanından ayrılacak bir yazı dizgisiyle vurgulanır: punto, stil veya arka plan rengi. Alerjenin listede geçmesi tek başına yeterli değildir; ayırt edilebilir olması gerekir.
Bir bileşenin adı alerjeni tek kelime içinde kısmen taşıyorsa, bileşenin tamamı vurgulanabileceği gibi yalnızca alerjene atıf yapan kısmın vurgulanması da yeterlidir.
3. Yasaklı bileşen için “içerebilir” demek
Mevzuatla kullanımına izin verilmeyen bir bileşen için “… içerebilir” bildirimi yapılamaz. Örneğin soya ve soya ürünleri kullanılmasına izin verilmeyen bir et ürününde “soya içerebilir” ifadesi yer alamaz. Bu ifade riski azaltmaz; ürünün mevzuata aykırı üretildiği izlenimi doğurur.
4. “İçerir” biçiminin atlanması
Bileşen listesi bulundurma zorunluluğu olmayan gıdalarda alerji veya intoleransa yol açan madde “… içerir” biçiminde belirtilmelidir. Alkollü içkilerde “kükürt dioksit içerir” veya “sülfit içerir” bunun tipik örneğidir. Liste yoksa yükümlülük ortadan kalkmaz, biçim değişir.
5. Bileşik bileşende tekrarın atlanması
Bir gıdanın birden çok bileşeni veya işlem yardımcısı aynı alerjenden elde edilmişse, işletme bu alerjene atıfta bulunduğu her yerde vurgulamayı tekrarlamak zorundadır. Sütlü çikolata, sütlü dolgu ve süt yağı aynı üründe geçiyorsa üçünde de vurgu yapılır. İlk geçtiği yerde vurgulayıp gerisini bırakmak eksik bildirimdir.
Menünüzü beş maddeye karşı okuyun
MENUONAY İLE
Biçim hatalarını sistem engellesin
- Alerjen adları bileşen listesinde otomatik vurgulanır; elle biçimlendirme hatası oluşmaz.
- Aynı alerjen bileşik bileşenlerde tekrar geçtiğinde her geçtiği yerde işaretlenir.
- Ürün adı istisnası tanımlıdır: peynir ile mascarpone farklı ele alınır.
- “İçerebilir” beyanı ancak risk değerlendirmesi kaydı girildiğinde açılır.
Menü uyum kontrolü için: menuonay.com menuonay.com
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 4, alerjen bildirimi
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Menüde alerjen bildirimi: 14 alerjen ve zorunlu kurallar
Toplu tüketim yerlerinde 14 alerjenin bildirimi yasal zorunluluk. Ancak sahada en sık...
Menüde ürün adı kuralı: “yer fıstıklı baklava” örneği
Güncellenen kılavuzla birlikte ürün adının kendisi bir bildirim aracına dönüştü....
Mutfakta çapraz bulaşma: alerjen bildirimi neden yetmez?
Alerjen bildirimi tarifin bileşen listesine dayanır. Mutfakta ortaya çıkan bulaşmayı...

