MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Menüde kalori bildirimi: 2027 zorunluluğuna hazırlık
Enerji bildirimi için son tarih çoğu toplu tüketim yeri açısından 31 Aralık 2027. Uzak görünüyor; ancak işin büyük bölümü hesap değil, hazırlık.
Hızlı bilgiler
- Ulusal zincirler için enerji bildirimi yükümlülüğü 1 Temmuz 2026’da başladı; diğer toplu tüketim yerleri için son tarih 31 Aralık 2027.
- Zorunlu beslenme bildiriminde yer alan öğeler: enerji değeri, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz.
- Besin öğesi değerleri ortalama değerlerdir; üretici analizi, bileşen değerlerinden hesap veya kabul görmüş verilerle belirlenebilir.
- Tuz miktarı sodyum olarak değil tuz olarak bildirilir; toplam sodyumun 2,5 ile çarpılmasıyla bulunur.
Enerji bildirimi, bileşen bildiriminden farklı bir iş. Bileşen bildirimi mutfaktaki bilgiyi yazıya dökmektir; enerji bildirimi ise o bilgiyi ölçülebilir hâle getirmeyi gerektirir.
Bir yıllık süre, hesap yapmak için fazlasıyla yeterli. Standardizasyon için ise ancak yeterli.
Ne bildirilecek?
Zorunlu beslenme bildiriminde yer alması gereken bilgiler enerji değeri, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuz miktarıdır. Bu tablo kapalı bir tablodur: burada bulunanlar dışında bir besin öğesi için yeni satır eklenerek beyan yapılamaz.
İsteğe bağlı olarak tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, lif, polioller ve nişasta eklenebilir.
Değerler nasıl belirlenir?
Besin öğesi değerleri ortalama değerler olarak verilir ve üç yoldan biriyle belirlenebilir: üreticinin gıda analizleri, kullanılan bileşenlerin bilinen ortalama değerleri kullanılarak yapılan hesaplama, ya da genel olarak saptanmış ve kabul görmüş veriler kullanılarak yapılan hesaplama.
Toplu tüketim yerleri için pratik yol ikincisidir: tarif gramajlıysa, bileşen tablolarından hesap yapılabilir. Bu da tarifin standart olmasını şart koşar. Hesaplama yöntemi ve kullanılan veri kaynakları, denetimde ibraz edilebilecek bir hesaplama dosyası olarak arşivlenmelidir; beyanın dayanağı sorulduğunda gösterilecek belge budur.
Tuz bildiriminde sık yapılan hata
Tuz miktarı bildirilirken sodyum yerine tuz bildirimi yapılır. Gıdadaki tuz miktarı, toplam sodyum miktarı hesaplandıktan sonra bu miktarın 2,5 ile çarpılmasıyla bulunur. Sodyum askorbat, sodyum bikarbonat ve monosodyum glutamat gibi kaynaklardan gelen sodyum da hesaba dâhil edilir.
On iki aylık hazırlık planı
| Dönem | Yapılacak iş |
|---|---|
| 1.–3. ay | Menüdeki tüm ürünlerin tarifini gramajlı biçimde yazın; sos ve garnitürleri ayırın |
| 4.–6. ay | Mutfakta tartı ve porsiyon kaşığı düzenine geçin; uygulamayı denetleyin |
| 7.–9. ay | Bileşen tablolarından enerji ve besin öğesi hesabını çıkarın, yöntemi kayıt altına alın |
| 10.–12. ay | Sunum kanalını kurun; bileşen bildirimiyle aynı kaynaktan beslendiğini doğrulayın |
Neden erken başlamalı?
Bileşen bildirimi son tarihi 31 Aralık 2026 olan işletmeler zaten tariflerini kayıt altına almak zorunda. Aynı çalışma gramajla yapılırsa enerji bildirimi için ikinci bir proje gerekmez. İki yükümlülüğü ayrı ayrı ele almak, aynı işi iki kez yapmak demektir.
Bu ay yapılabilecekler
MENUONAY İLE
Bir tarif çalışması, iki yükümlülük
- Gramajlı tarif kütüphanesi bileşen bildirimini ve enerji hesabını aynı anda besler.
- Yedi kalemlik zorunlu tablo tarif üzerinden otomatik üretilir; tuz sodyumdan hesaplanır.
- Porsiyon değerleri kodeks kategorilerine bağlıdır.
- Hesap yöntemi ve güncelleme geçmişi kayıt altında tutulur.
2027 hazırlığı için: menuonay.com menuonay.com
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 10, zorunlu beslenme bildirimi ve tolerans kuralları
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü — toplu tüketim yerlerine yönelik uyum süreleri hakkında yazı, 2026
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Porsiyon büyüklüğü nedir? Kodeks tablosu ve hesaplama
Enerji bildirimi porsiyon üzerinden anlam kazanır ve porsiyon keyfî bir sayı değildir....
Alerjen ve kalori zorunluluğu: 2026–2027 uyum takvimi
Toplu tüketim yerleri için takvim üç kademeli. Ulusal zincirlerin süresi 1 Temmuz 2026’da...
Şeffaf menü denetimi: denetçi tam olarak neye bakıyor?
İl tarım müdürlükleri toplu tüketim yerlerinde şeffaf menü denetimlerine başladı....

