menuonay

MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ

Yabancı misafire alerjen bilgisi: çeviri yeterli mi?

Turistik işletmelerde menü çevirisi yapılıyor ama alerjen terimleri çoğu zaman serbest çevriliyor. Bu terimlerin uluslararası karşılıkları tanımlıdır ve serbest çeviriye açık değildir.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 4 dk

Hızlı bilgiler

  • On dört alerjen grubunun İngilizce ve diğer dillerdeki karşılıkları uluslararası mevzuatta tanımlıdır; serbest çeviri riskli.
  • En sık hata “sert kabuklu meyveler” ile “yer fıstığı” ayrımının kaybolmasıdır.
  • Kereviz, acı bakla ve sülfitler gibi kalemler çeviride en çok atlanan alerjenlerdir.
  • Çok dilli yayın, alerjen terimlerinin doğru karşılıklarıyla yapılmalıdır.

Turistik bölgelerdeki işletmeler menülerini genellikle İngilizce ve bir iki dilde daha yayınlar. Yemek adları serbestçe çevrilebilir; alerjen terimleri çevrilemez, karşılıkları kullanılır.

Aradaki fark küçük görünür ama sonuçları büyüktür: yanlış bir karşılık, alerjisi olan bir misafirin ürünü güvenli sanmasına yol açabilir.

En sık yapılan çeviri hataları

AlerjenDoğru karşılıkSık yapılan hata
Sert kabuklu meyvelerTree nuts (fındık, ceviz, badem, antep fıstığı ayrı ayrı)“Nuts” denip yer fıstığıyla birleştirilmesi
Yer fıstığıPeanuts“Nuts” içinde eritilmesi; ayrı kategori olduğu kaybolur
KerevizCelery (sap ve kök dâhil)Çevrilmeden atlanması
Acı baklaLupin“Beans” olarak çevrilmesi
SülfitlerSulphur dioxide and sulphitesTamamen atlanması
YumuşakçalarMolluscsKabuklularla (crustaceans) birleştirilmesi
Gluten içeren tahıllarCereals containing gluten (buğday, arpa, çavdar belirtilerek)Yalnızca “gluten” yazılması

Yemek adları nasıl çevrilmeli?

Geleneksel yemek adlarının birebir çevrilmesi gerekmez; özgün ad korunup yanına açıklama eklenmesi hem doğru hem daha etkilidir. “Mantı” yazıp altına kısa bir tanım koymak, yaratıcı bir çeviriden daha anlaşılırdır.

Önemli olan, ürün adında yer alması gereken bileşenin çeviride de görünmesidir. Tercihe etki eden bileşen Türkçe menüde adda geçiyorsa yabancı dilde de geçmelidir.

Görsel ve simge kullanımı

Metin dışında simge kullanımı, dil bariyerini aşmanın en pratik yoludur. Alerjen simgeleri ürünün yanında gösterildiğinde, misafir dili bilmese de kendi kısıtını tanıyabilir. Daha ileri bir çözüm ise alerjen filtreli dijital menüdür; misafir kendi alerjenini seçtiğinde menü anında sadeleşir ve hatalı sipariş riski düşer.

Servis personeli için hazırlık

Yabancı misafirle iletişimde personelin bilmesi gereken kelime sayısı azdır: on dört alerjenin adı ve “kontrol edeyim” anlamına gelen bir cümle. Bu küçük sözlük, servis alanına asılabilir bir kart hâline getirildiğinde günlük kullanımda işe yarar.

Çok dilli menü kontrolü

MENUONAY İLE

Çok dilli yayında alerjen doğru karşılığıyla

  • Türkçe ve İngilizce başta olmak üzere çok dilli yayın; alerjen terimleri tanımlı karşılıklarıyla verilir.
  • Alerjen filtreli görünüm: misafir kendi kısıtını seçtiğinde menü sadeleşir.
  • Simge seti ve yazılı bildirim birlikte üretilir.
  • Menü güncellendiğinde tüm diller birlikte güncellenir; sürüm farkı oluşmaz.

Çok dilli menü için: menuonay.com

Ücretsiz ön değerlendirme Örnek menüyü gör

Kaynaklar

  • Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
  • TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 4, alerjen bildirimi
  • Regulation (EU) No 1169/2011, Annex II — Substances or products causing allergies or intolerances

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.

İlgili yazılar