MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Menü bilgilendirmede ceza ne kadar?
İşletmelerin en çok sorduğu soru bu. Cezalar 5996 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesine göre uygulanıyor ve her yıl yeniden değerleme oranında artıyor.
Hızlı bilgiler
- Etiketleme ve bilgilendirme yükümlülüklerine aykırılıkta idari yaptırım 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre uygulanır.
- İzlenebilirlik amacıyla uygun şekilde etiketleme veya tanımlama zorunluluğuna aykırılıkta 2026 yılı için 52.801 TL idari para cezası öngörülmüştür.
- Tüketiciyi yanıltıcı sunum ve tanıtımda ceza tutarı işletme türüne göre farklılaşır.
- İdari para cezalarının alt ve üst sınırları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır.
Uyum çalışmasına başlarken sorulan ilk soru genellikle mevzuatın içeriği değil, uyulmadığında ne olacağıdır. Cevap tek bir rakam değil; aykırılığın türüne göre değişen bir yaptırım listesi.
Aşağıdaki tutarlar 2026 yılı için geçerlidir ve her yıl güncellenir. Bu nedenle rakamı ezberlemek yerine hangi fiilin hangi maddeye girdiğini bilmek daha işe yarar.
Yaptırımın dayanağı
Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır. Yönetmelik kendi ceza hükmünü taşımaz; yaptırım Kanunun 40’ıncı maddesinden gelir.
Bu ayrım önemlidir: bir menü eksikliği tek başına değil, hangi fiile karşılık geldiğine göre değerlendirilir.
Başlıca aykırılık türleri
| Aykırılık | 2026 tutarı |
|---|---|
| İzlenebilirlik için uygun etiketleme veya tanımlama yapılmaması | 52.801 TL |
| Etiketleme, tanıtım ve sunumun tüketiciyi yanıltıcı olması | İşletme türüne göre değişir |
| Etiketteki beyan bilgileri ile içerik ve analitik değerlerin uyuşmaması | Ayrı bir bent olarak düzenlenmiştir |
| Taklit ve tağşiş | Ayrı ve daha ağır yaptırıma tabidir |
| Bakanlıkça belirlenen kısıtlama veya yasaklara aykırılık | 264.309 TL |
Tutarlar neden her yıl değişiyor?
İdari para cezalarının alt ve üst sınırları her takvim yılı başında Kabahatler Kanunu gereği yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle bir yıl önceki tutarı esas almak yanıltıcı olur.
Ayrıca bazı fiillerde tekerrür hükümleri devreye girer; aynı aykırılığın tekrarı, ilk tespitten farklı sonuç doğurabilir.
Cezadan daha ağır olan sonuç
İdari para cezası tek risk değildir. Bir üründe alerjen bulunmadığı beyan edilmesine rağmen aksinin tespit edilmesi hâlinde işletme, idari yaptırımın ötesinde hukuki sorumlulukla da karşılaşabilir. Bu nedenle beyanın dayanağının kayıt altında olması, ceza riskinden bağımsız bir gerekliliktir. Onaylı ve tarihli sürüm arşivi, bu dayanağı gösterebilmenin en pratik yoludur.
Risk azaltmanın maliyeti
Uyum çalışmasının maliyeti ile tek bir idari para cezası karşılaştırıldığında tablo çoğu işletme için nettir. Ancak asıl kazanç ceza riskinin azalmasında değil, aynı çalışmanın maliyet, denetim ve kurumsal iş taraflarında da karşılık üretmesindedir.
Risk azaltmak için sıralama
MENUONAY İLE
Beyanın dayanağı her zaman elinizde olsun
- Her menü ve belge gıda mühendisi tarafından incelenip dijital olarak onaylanır.
- Onay damgası ad, oda sicil numarası, tarih–saat ve sürüm numarası içerir.
- Onaylı sürüm değiştirilemez biçimde arşivlenir; geçmişe dönük sorular cevaplanır.
- Mevzuat güncellendiğinde etkilenen menü kalemleri yeniden incelemeye alınır.
Uyum ve kayıt düzeni için: menuonay.com
Kaynaklar
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, madde 40
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer) — idari yaptırım hükmü
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, madde 17 — yeniden değerleme
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ceza tutarları her takvim yılı başında güncellenir; bağlayıcı bilgi için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Şeffaf menü denetimi: denetçi tam olarak neye bakıyor?
İl tarım müdürlükleri toplu tüketim yerlerinde şeffaf menü denetimlerine başladı....
Alerjen bildiriminde 5 hata: menünüz geçersiz olabilir
Menüsünde alerjen bilgisi bulunan bir işletme de uygunsuzluk alabilir. Bildirimin varlığı...
Alerjen ve kalori zorunluluğu: 2026–2027 uyum takvimi
Toplu tüketim yerleri için takvim üç kademeli. Ulusal zincirlerin süresi 1 Temmuz 2026’da...

