menuonay

MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ

Aynı yemeği farklı porsiyonlarda satıyoruz

Küçük ve büyük porsiyon, yarım ve tam porsiyon aynı üründür ama farklı beyan gerektirir. Çözüm her porsiyonu ayrı hesaplamak değil, doğru temeli seçmektir.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 4 dk

Hızlı bilgiler

  • Enerji değeri 100 g veya 100 mL üzerinden hesaplandığında tüm porsiyonlar aynı temelden türetilir.
  • Porsiyon başına bildirim yapılsa bile 100 g veya 100 mL için enerji değerinin belirtilmesi zorunludur.
  • Farklı porsiyonlar ayrı ürün değil, aynı reçetenin farklı gramajlarıdır.
  • Beyan edilen gramajın serviste tutarlı uygulanması işletmenin sorumluluğundadır.

Yarım porsiyon, tam porsiyon, çocuk porsiyonu, aile boyu. Aynı yemeğin birden çok büyüklükte satılması yaygın bir uygulama ve enerji bildirimi söz konusu olduğunda kafa karıştırıyor.

Karışıklık, hesabın porsiyon üzerinden kurulmasından kaynaklanıyor. Doğru temel seçildiğinde sorun ortadan kalkıyor.

Doğru temel: 100 gram

Enerji ve besin öğesi değerleri 100 g veya 100 mL üzerinden hesaplandığında, her porsiyon bu temelden basit bir çarpımla türetilir. Yüz gramı 180 kcal olan bir yemeğin 250 gramlık porsiyonu 450 kcal, 150 gramlık yarım porsiyonu 270 kcal eder.

Bu yaklaşım hem hesabı sadeleştirir hem de porsiyon değiştiğinde yeniden hesaplama gerektirmez. Ayrıca mevzuat açısından da zorunludur: porsiyon başına bildirim yapılsa dahi 100 g veya 100 mL için değerin verilmesi gerekir.

Porsiyonların menüde gösterimi

DurumDoğru yaklaşım
Yarım ve tam porsiyonİki ayrı gramaj ve iki ayrı enerji değeri; aynı reçeteye bağlı
Çocuk porsiyonuAyrı gramaj; içerik aynıysa reçete tek kalır
Paylaşımlık / aile boyuToplam gramaj ve toplam enerji; kaç kişilik olduğu belirtilir
Ek malzemeli varyantAyrı reçete; ek malzeme bileşen ve enerji değerini değiştirir
Yanında sos veya garnitür seçenekliSos ayrı kalem olarak gösterilir ya da dâhil edilerek belirtilir

Servis tutarlılığı

Beyan edilen gramajın serviste uygulanması işletmenin sorumluluğundadır. Yarım porsiyonun gerçekten yarım olması, tartı ve porsiyon kaşığı kullanımını gerektirir. Aksi hâlde beyan edilen değer ile tabaktaki değer ayrışır ve tolerans aralığı bu farkı karşılamaz. Porsiyon değişikliklerinde ilgili tüm beyanların birlikte güncellenmesi, bu tutarlılığın sürdürülmesini kolaylaştırır.

Kodeks porsiyon değerleriyle ilişki

Kodeks belirli gıda kategorileri için porsiyon büyüklüklerini tabloyla tanımlar. İşletmenin servis ettiği porsiyon bu değerden farklı olabilir; önemli olan servis edilen gerçek gramajın beyan edilmesidir.

Kodeks değeri bir referanstır, bir zorunluluk değil; beyanın kendi gramajınıza dayanması gerekir.

Porsiyon düzeni kurulumu

MENUONAY İLE

Tek reçete, tüm porsiyonlar

  • Reçeteler 100 g esasına normalize edilir; porsiyon değerleri bu temelden hesaplanır.
  • Aynı reçeteye bağlı farklı gramajlar ayrı ürün olarak yönetilebilir.
  • Porsiyon değişikliğinde ilgili tüm beyanlar otomatik güncellenir.
  • Hesaplama yöntemi ve kaynaklar denetimde ibraz edilebilir biçimde arşivlenir.

Besin değeri hizmeti için: menuonay.com

Ücretsiz ön değerlendirme Örnek menüyü gör

Kaynaklar

  • Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
  • TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 10, zorunlu beslenme bildirimi ve porsiyon büyüklükleri

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.

İlgili yazılar