MALİYET VE OPERASYON
Satın alma listesi tahminle mi çıkıyor?
Fazla alım depoda zayiata, eksik alım menüde boşluğa dönüşüyor. İkisinin de çözümü aynı yerde: üretim planından türetilen ihtiyaç hesabı.
Hızlı bilgiler
- Satın alma ihtiyacı, üretim planı ile reçete verisinden hesaplanabilir.
- Tahmine dayalı alım, hem depo zayiatının hem eksik ürünün başlıca sebebidir.
- Mevcut stok hesaba katılmadığında aynı ürün tekrar sipariş edilir.
- Satın alma kararı, menü planı ve son kullanma tarihi durumuyla birlikte verilmelidir.
Satın alma listesi çoğu mutfakta depoya bakılarak ve geçmiş deneyime dayanarak çıkarılır. Bu yöntem istikrarlı bir menüde bir süre işler.
Menü değiştiğinde, sezon geçtiğinde veya beklenmedik bir rezervasyon geldiğinde ise ya fazla ya eksik alınır.
İhtiyaç hesabının mantığı
İhtiyaç, planlanan üretimin gerektirdiği toplam miktardan mevcut stok düşülerek bulunur. Yaklaşan tarihli ürünler ise menü planına dahil edilerek tüketilir.
| Girdi | Kaynak |
|---|---|
| Planlanan üretim miktarı | Menü planı ve sipariş kayıtları |
| Ürün başına hammadde miktarı | Gramajlı reçete |
| Mevcut stok | Lot bazlı stok kaydı |
| Yaklaşan son kullanma tarihleri | FEFO uyarıları |
| Minimum sipariş miktarı | Tedarikçi koşulları |
Fazla alımın gizli maliyeti
Fazla alım yalnızca bağlanan nakit değildir. Depoda yer kaplar, FEFO sıralamasını zorlaştırır, tarihi geçen ürün riskini artırır ve sonunda imha maliyeti doğurur.
Toplu alım indirimi, imha edilen kısım hesaba katıldığında çoğu üründe avantaj olmaktan çıkar.
Eksik alımın maliyeti
Eksik alım daha görünürdür: menüde ürün yok, misafir memnuniyetsizliği ve acil tedarik. Acil tedarikin birim fiyatı planlı alımdan belirgin biçimde yüksektir.
Ayrıca acil tedarikte tedarikçi belgeleri kontrol edilmeden mal kabul yapılması riski doğar; uyum tarafında da bir maliyet oluşur.
Planla bağlantı
Satın alma listesinin üretim planından türetilmesi, hesabın kendisinden daha önemlidir. Plan değiştiğinde liste de değişmelidir. Üretim planından otomatik ihtiyaç hesabı; planlanan üretimi reçetelerle çarpar, mevcut stoğu düşer ve satın alma listesini üretir.
Tedarikçi tarafı
Planlı alım tedarikçi ilişkisini de değiştirir: düzenli ve öngörülebilir sipariş veren bir işletme daha iyi fiyat ve daha istikrarlı teslimat alır.
Ayrıca planlı alımda tedarikçi belgelerinin kontrolü için zaman kalır; acil siparişte bu adım genellikle atlanır.
Planlı alıma geçiş
MENUONAY İLE
Listeyi plan üretsin
- Üretim planından otomatik ihtiyaç hesabı ve satın alma listesi üretilir.
- Mevcut stok ve yaklaşan son kullanma tarihleri hesaba katılır.
- Üretim emri açıldığında stok otomatik rezerve edilir.
- Tedarikçi kartları ve mal kabul kayıtları aynı zincirde ilerler.
Satın alma modülü için: menuonay.com
Kaynaklar
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
- Gıda Hijyeni Yönetmeliği — Resmî Gazete, 17.12.2011, sayı 28145
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Depoda son kullanma tarihi geçen ürünler çıkıyor
Sorun genellikle takip eksikliği değil, sıralama kuralının yanlış seçilmiş olması. FIFO...
Fire ve zayiatımızın ne kadar olduğunu bilmiyoruz
Fire, gıda işletmelerinin en büyük sessiz gider kalemidir. Ölçülmediği sürece de...
Porsiyon maliyeti nasıl hesaplanır?
Çoğu işletme porsiyon maliyetini bilmediği için değil, hesaplamanın temeli olan gramajlı...

