LABORATUVAR VE ANALİZ

Analiz sonucu uygunsuz çıktı, ne yapmalı?

Uygunsuz sonuç bir başarısızlık değil, sistemin çalıştığının göstergesi. Belirleyici olan sonucun kendisi değil, ardından ne yapıldığı.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 5 dk

Hızlı bilgiler

  • Uygunsuz sonuçta ilk adım ürünün durumunu belirlemek, ikinci adım kaynağı daraltmaktır.
  • Kaynak dört yerde aranır: hammadde, süreç, personel veya ekipman.
  • Düzeltici faaliyet kaydı sorumlu ve termin tarihiyle açılmalı, kapanmadan kapatılmamalıdır.
  • Doğrulama analizi yapılmadan düzeltici faaliyet tamamlanmış sayılmaz.
  • Toplu tüketim yerlerinde tek numune alınır ve “M” değerine göre değerlendirilir; hiçbir numune “M” değerini geçemez.

Laboratuvar raporunda kırmızı bir satır görmek rahatsız edicidir. Ancak analiz yaptırmanın amacı zaten budur: sorunu tüketiciden önce görmek.

Uygunsuz sonucu olan bir işletme ile hiç analiz yaptırmayan bir işletme arasındaki fark, ilkinin ne olduğunu biliyor olmasıdır.

Beş adımlık sıra

AdımYapılacak
1. Ürün durumuİlgili parti hâlâ serviste mi? Değilse tüketim tarihi belirlenir
2. Limit karşılaştırmaSonuç ilgili mevzuat limitiyle karşılaştırılır; uygun, sınırda veya uygunsuz olarak sınıflandırılır
3. Kaynak analiziHammadde, süreç, personel ve ekipman ayrı ayrı değerlendirilir
4. Düzeltici faaliyetYapılacak işlem, sorumlu kişi ve termin tarihi kayda girilir
5. Doğrulama analiziFaaliyet sonrası tekrar analiz planlanır; iki sonuç yan yana arşivlenir

Sonuç nasıl okunur: n, c, m ve M

Mikrobiyolojik kriterler dört değerle ifade edilir. “n” alınacak numune sayısını, “c” kusurlu olmasına izin verilen numune sayısını, “m” kabul edilebilir düzeyi, “M” ise hiçbir numunenin aşamayacağı üst sınırı gösterir.

Toplu tüketim yerlerinde bir adet numune alındığı ve doğrudan “M” değerine göre değerlendirildiği için tablo pratikte tek bir eşiğe iner: sonuç “M” değerini aşıyorsa uygunsuzdur. Bu, üretim tesislerine göre daha keskin bir değerlendirmedir.

Kaynağı daraltmak

Aynı üründe tekrarlayan bir uygunsuzluk genellikle hammadde veya tedarikçi kaynaklıdır. Farklı ürünlerde aynı anda görülen bir uygunsuzluk süreç veya ekipman kaynaklıdır. Belirli bir vardiyada yoğunlaşan sonuçlar ise personel uygulamasına işaret eder.

Bu üç kalıp, kaynağı büyük ölçüde daraltır ve gereksiz müdahaleyi önler.

Sınırda çıkan sonuçlar

Limitin hemen altında kalan sonuçlar “uygun” olarak kaydedilir ama uyarı niteliği taşır. Bu değerlerin izlenmesi, uygunsuzluk oluşmadan müdahale imkânı verir. Otomatik limit karşılaştırma; sonuçları uygun, sınırda ve uygunsuz olarak renk kodlar, böylece sınırda olanlar gözden kaçmaz.

Düzeltici faaliyetin kapanması

Bir düzeltici faaliyet, yapılan işlem yazıldığında değil doğrulama analizi uygun çıktığında kapanır. Kayıt bu şekilde kurulduğunda, açık kalan faaliyetler görünür olur ve unutulmaz.

İki sonucun yan yana arşivlenmesi, iyileşmenin belgelenmesini sağlar. Bu belge denetimde de kurumsal müşteri değerlendirmesinde de işe yarar.

Tekrarlayan uygunsuzluklar

Aynı ürün veya aynı noktada tekrar eden sonuçlar, tek tek bakıldığında rastlantı gibi görünür. Zaman içindeki seyri grafikle izlendiğinde ise kronik bir sorun olarak ortaya çıkar.

Kronik sorunlar genellikle ekipman veya yerleşim kaynaklıdır ve tek seferlik temizlikle çözülmez.

Uygunsuz sonuç geldiğinde

MENUONAY İLE

Sonucu kapatmayın, çözün

  • Sonuçlar mevzuat limitleriyle karşılaştırılır; uygun, sınırda ve uygunsuz olarak renk kodlanır.
  • Gıda mühendisi uygunsuzluğun olası kaynağını değerlendirir.
  • Düzeltici faaliyet sorumlu ve termin tarihiyle açılır; kapanmadan kayıt kapanmaz.
  • Doğrulama analizi planlanır; iki sonuç yan yana arşivlenerek iyileşme belgelenir.

Sonuç yönetimi için: menuonay.com

Kaynaklar

  • Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği — Resmî Gazete, 13.02.2025
  • 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
  • Gıda Hijyeni Yönetmeliği — Resmî Gazete, 17.12.2011, sayı 28145

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.

İlgili yazılar